Zabieg w Trójmiejskiej Przychodni Weterynaryjnej – Krok po kroku

Myśl o zaplanowanym zabiegu chirurgicznym, nawet tym profilaktycznym, potrafi spędzać sen z powiek niejednemu opiekunowi zwierzaka. W głowie pojawia się wiele pytań.

Czy mój pupil będzie się stresował?
Czy będzie czuł ból?
Jaka jest dopuszczalna ilość zabiegów chirurgicznych w ciągu życia psa lub kota?

Żeby wyeliminować lęk przed nieznanym, uchylamy dziś rąbek tajemnicy…

Zabiegami, które wykonujemy najczęściej są kastracje i sterylizacje, ale nie są nam obce także zabiegi onkologiczne (usunięcie rozmaitych guzów), splenektomie (usunięcie śledziony) czy mastektomie (usunięcie gruczołów mlekowych). Zajmujemy się także opracowywaniem chirurgicznie ran, ropni, krwiaki itp.

NA CZYM POLEGA KASTRACJA PSA LUB KOTA?

Kastracja samca – psa lub kocura – polega na usunięciu jąder.

Kiedy wykastrować psa lub kota?

U kotów zabieg kastracji wykonuje się zwykle około 6-ego miesiąca życia, natomiast u psów nie ma jednych wytycznych – dlatego najlepszy moment na wykonanie zabiegu ustala lekarz weterynarii, dla każdego pacjenta indywidualnie.

Przed podjęciem decyzji o kastracji psa potrzebna może być konsultacja behawiorysty, zwłaszcza jeżeli jednym z powodów rozważania zabiegu są problemy z zachowaniem.
Specjalista pomoże ocenić, czy mogą one mieć związek z hormonami, czy raczej wynikają z lęku, frustracji, niewłaściwej socjalizacji, utrwalonych nawyków lub innych czynników, na które kastracja nie będzie skutecznym rozwiązaniem.

Kiedy sterylizować psa lub kota?

Kastrację samicy – suczki lub kotki – nazywamy sterylizacją). Polega ona na usunięciu jajników oraz macicy.

Co do zasady poleca się wykonanie zabiegu po pojawieniu się pierwszej rui u kotki i po pierwszej cieczce
u suczki. W przypadku suk ras dużych oraz psów trenujących, lekarz może jednak zalecić wykonanie zabiegu w późniejszym terminie.

ZABIEGI CHIRURGICZNE W TRÓJMIEJSKIEJ KLINICE WETERYNARYJNEJ

Chirurgiem w naszej przychodni jest lek. wet. spec. chir. Aleksandra Chęć.
Specjalizację z chirurgii weterynaryjnej ukończyła na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu, równocześnie uczestnicząc w licznych kursach z zakresu chirurgii tkanek miękkich w ramach European School for Advanced Veterinary Studies.

Trzeba jednak pamiętać, że chirurgia wymaga działania zespołowego, dlatego nad samopoczuciem naszych pacjentów przed, w trakcie i po zabiegu czuwają przeszkoleni technicy i lekarze. Dzięki nim, chirurg może spokojnie oddać się swoim zadaniom.

Sala chirurgiczna dezynfekowana jest za pomocą promieniowania UV, a wszystkie zabiegi wykonywane są według aktualnych standardów dotyczących sterylności w chirurgii. Tutaj liczą się szczegóły, często pochłaniające masę czasu i energii, ale efekty są tego warte! Dbanie o idealną czystość pozwala na ograniczenie antybiotykoterapii pozabiegowej i ewentualnych powikłań.
A i bez obaw, ogolone wokół pola operacyjnego futerko szybko odrośnie!

PRZYGOTOWANIE PSA I KOTA DO ZABIEGU CHIRURGICZNEGO

Przygotowanie czworonoga do operacji, zaczyna się już na kilka dni (a najpóźniej jeden dzień) przed samym zabiegiem, kiedy to lekarz internista podczas wizyty bada i waży pacjenta, a także pobiera mu krew do badań.

Przeprowadza on również wywiad z opiekunem, który stanowi istotne źródło wiedzy niezbędnej do dobrania właściwego rodzaju znieczulenia i leków przeciwbólowych oraz zaplanowania opieki okołooperacyjnej, zgodnie z indywidualnymi potrzebami pacjenta. Dlatego też tak istotne jest, aby udostępnić lekarzowi możliwie pełną dokumentację medyczną pupila oraz poinformować go o wszystkich chorobach przewlekłych czy przyjmowanych lekach i suplementach – wszystkim, co może mieć wpływ na ostateczną decyzję lekarza.

Kwalifikacja do znieczulenia i badania przedoperacyjne

Zgodnie z zaleceniami American Animal Hospital Association (AAHA) diagnostyka przedanestetyczna może obejmować wyłącznie tzw. minimum laboratoryjne, czyli morfologię krwi, panel biochemiczny oraz badanie moczu, lub też zostać poszerzona zgodnie z indywidualnymi potrzebami pacjenta.

Dobierają zakres badań lekarz weterynarii bierze pod uwagę m.in.:

• wiek,
• ogólny stan zdrowia pacjenta (w tym informacje pozyskane od opiekuna podczas przeprowadzonego wcześniej wywiadu),
• obserwacje poczynione podczas przeprowadzania badania klinicznego,
• wyniki wcześniej przeprowadzanych badań,
• historia przebytych chorób i zabiegów,
• rodzaju planowanej procedury (w tym jej pilność, cel etc.).

Badania przedoperacyjne pomagają lepiej ocenić ogólny stan organizmu, a także wykryć ewentualne problemy, jak:

• niedokrwistość,
• stan zapalny,
• zaburzenia krzepnięcia,
• nieprawidłowości w pracy narządów ważnych dla bezpiecznego znieczulenia, przede wszystkim wątroby i nerek.

U psów powyżej ósmego roku życia i kotów powyżej dziesiątego roku życia lekarz może zalecić również konsultację kardiologiczną.
Może być to jednak wskazana także u młodszych zwierząt, np. m.in. gdy:

• należą do ras predysponowanych do chorób serca,
• lekarz wykryje szmer, arytmię lub inne niepokojące objawy,

w wywiadzie pojawią się omdlenia, szybkie męczenie się czy duszność.

Przygotowanie pacjenta w domu

Przed zabiegiem zwykle obowiązuje głodówka, której długość ustala lekarz. Przeciętnie jest to około 8–10 godzin bez pokarmu, dlatego miskę z jedzeniem najczęściej wystarczy schować wieczorem poprzedniego dnia.
Woda może być dostępna dłużej, ale jej podawanie również należy ograniczyć zgodnie z zaleceniami otrzymanymi podczas wizyty kwalifikacyjnej, najczęściej na około 2 godziny przed przyjazdem do kliniki.

W trosce o komfort psychiczny pacjenta, podczas wizyty kwalifikującej do operacji, lekarz przygotowuje dawkę leku uspokajającego w formie tabletki lub kapsułki, którą należy podać na około 2-3 godziny przed umówionym zabiegiem. Pozwala to Państwa pupilom ze spokojem stawić czoła stresującej sytuacji.

Bezpieczeństwo w dniu zabiegu

Bezpośrednio przed zabiegiem pacjent otrzymuje premedykację, czyli indywidualnie dobraną dawkę leków uspokajających i przeciwbólowych. Zastosowanie kilku leków o różnym spektrum działania pozwala obniżyć ich docelowe dawki, a jednocześnie zapewnić pacjentowi spokojniejsze zasypianie, a zespołowi – lepszą kontrolę bólu i bezpieczniejsze prowadzenie znieczulenia. Leki przeciwbólowe mogą być stosowane zarówno ogólnie, jak i miejscowo, a pacjent otrzymuje także lek przeciwwymiotny, aby ograniczyć ryzyko nudności i wymiotów podczas zasypiania oraz wybudzania.

BEZPIECZEŃSTWO PSA I KOTA W TRAKCIE ZABIEGU CHIRURGICZNEGO

Gdy pacjent już zaśnie, zostaje zaintubowany, a znieczulenie jest kontynuowane w postaci narkozy wziewnej. Intubacja pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych przez cały czas zabiegu, co jest szczególnie ważne u ras brachycefalicznych, takich jak buldogi czy mopsy. Dojście dożylne pozwala, w razie zaistnienia takie potrzeby, szybko podać dodatkowe leki lub substancje odwracające działanie części leków anestetycznych, a dostęp do respiratora umożliwia zastosowanie oddechu wspomaganego, jeśli wymaga tego stan pacjenta.

Kolejnym ważnym elementem opieki okołooperacyjnej jest płynoterapia dożylna prowadzona w trakcie i po zabiegu. Choć pacjent nie zawsze traci dużo płynów, znieczulenie ogólne może sprzyjać spadkom ciśnienia krwi, a odpowiednio dobrana płynoterapia pomaga utrzymać prawidłowe krążenie i zmniejsza ryzyko niedokrwienia narządów wrażliwych na zaburzenia przepływu krwi, takich jak nerki czy przewód pokarmowy.

Jak widać, w chirurgii każdy element ma znaczenie. Dlatego przez cały czas trwania zabiegu, lekarz pełniący rolę anestezjologa kontroluje parametry życiowe pacjenta, takie jak temperatura wewnętrzna, tętno, ciśnienie, liczba oddechów, zabarwienie błon śluzowych i poziom glukozy. Na bieżąco otrzymuje również dane z monitora aparatura do narkozy wziewnej, przedstawiające skład wdychanych i wydychanych gazów oraz tzw. saturację, czyli wysycenie krwi tlenem, a podłączone w trakcie trwania całego zabiegu elektrody EKG rejestrują rytm serca.

OPIEKA NAD PSEM I KOTEM PO ZABIEGU CHIRURGICZNYM

Nasi pacjenci po zabiegu wybudzają się w ogrzewanych klatkach – nie pozwala to na nadmierne wychłodzenie organizmu oraz daje Twojemu pupilowi komfort i podnosi poczucie bezpieczeństwa. Kiedy nasz Dzielny Pacjent jest już w stanie usiąść, dostaje spóźnione śniadanie.

Powrót pacjenta po zabiegu do domu

Choć wspomnieliśmy już o tym powyżej, nie zaszkodzi powtórzyć: Twój przyjaciel opuszcza klinikę całkowicie przytomny, choć potencjalnie wciąż trochę skonfundowany.

Jeśli zabieg dotyczył jamy brzusznej, jak na przykład w wypadku sterylizacji suczki lub kotki, pacjentka po operacji otrzymuje stylowy kubraczek. Przez około 10 dni będzie on dodatkową fizyczną barierą między gojącą się raną a pełnym bakterii światem, a jednocześnie pomoże naszej damie wyglądać bardzo szykownie i ograniczy jej zdolność do pozbycia się wyglądającego mniej „wybiegowo” opatrunku.
U psów po kastracji lepiej sprawdzi się inny nowy dodatek do garderoby – kołnierz ochronny. Bywa on również zalecany kocurom, jednak ze względu na brak potrzeby zakładania im szwów po zabiegu kastracji, nie zawsze należy do obowiązkowego wyposażenia małego eleganta w drodze do domu.

Każdy opiekun operowanego zwierzaka zostaje zaopatrzony w leki przeciwbólowe w formie syropu lub tabletek oraz dokładną instrukcję postępowania z czworonogiem w okresie jego rekonwalescencji. Nie martw się, to nie jest sytuacja „kartka i do domu” – lekarz omówi z Tobą wszystkie zalecenia, podpowie na co uważać i zwracać szczególną uwagę, a także zrobić, co w jego mocy, żeby odpowiedzieć na wszystkie pytania o zdrowie pacjenta.

Kiedy zgłosić się z psem lub kotem na zdjęcie szwów?

Jeśli wykonywany przez lek. wet. spec. chir. Chęć zabieg miał charakter profilaktyczny (jak w przypadku większości kastracji czy sterylizacji) założone przez nią szwy są rozpuszczalne i śródskórne. Oznacza to, że nie są widoczne na powierzchni skóry, i wchłaniają się same w ciągu kilku tygodni.
W takim przypadku nie ma potrzeby umawiania się do przychodni w celu zdjęcia szwów, a jedyni wówczas, gdyby wygląd rany Cię zaniepokoił – o tym, kiedy konieczna będzie wizyta kontrolna, dowiesz się od lekarza jeszcze przed wypisem.

Po każdym zabiegu następuje okres rekonwalescencji – czas, którego potrzebuje organizm Twojego przyjaciela, aby wrócić do pełni zdrowia sprzed operacji. W tym okresie nie zaleca się intensywnej aktywności fizycznej ani nadmiernego stresu, który może opóźnić proces leczenia.

To, jak długo potrwa rekonwalescencja, zależne jest od wielu czynników – od typu zabiegu, przez wiek i ogólny stan zdrowia pacjenta, po ilość wcześniej przebytych procedur – i waha się od kilku do kilkunastu tygodni. Jeśli Twój podopieczny potrzebuje więcej, niż jednej operacji, warto porozmawiać z lekarzem o opracowaniu indywidualnego planu, uwzględniającego wykonanie ich wszystkich w kolejności najlepszej dla zdrowia i komfortu pacjenta.