Preparaty na kleszcze dla psa i kota – jak wybrać najlepszą ochronę dla Twojego pupila?

Kleszcze stanowią realne zagrożenie dla zdrowia psów i kotów, nie tylko gdy wybierzemy się na wycieczkę za miasto. Mogą one przenosić groźne choroby odkleszczowe, a ryzyko kontaktu w wielu regionach utrzymuje się przez dużą część roku. Coraz łagodniejsze zimy oraz zmiany klimatyczne sprawiają, że sezon aktywności pasożytów jest dłuższy niż jeszcze kilkanaście lat temu.

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów przeciwkleszczowych. Różnią się one mechanizmem działania, długością ochrony, sposobem podania i profilem bezpieczeństwa. Wybór, jak zawsze gdy chodzi o zdrowie Twojego zwierzaka, nie powinien być przypadkowy – skuteczna profilaktyka to w końcu jeden z najistotniejszych elementów odpowiedzialnej opieki nad psem i kotem.

JAKIE SĄ RODZAJE PREPARATÓW NA KLESZCZE DLA PSA I KOTA?

Dostępne na rynku preparaty przeciwkleszczowe można podzielić na kilka podstawowych grup, przede wszystkim ze względu na zastosowany “nośnik”.

Obroże przeciwkleszczowe

Obroże przeciwkleszczowe uwalniają substancję czynną stopniowo, a ta rozprowadza się po powierzchni skóry i sierści zwierzęcia. Długość ich działania zależna jest od konkretnego produktu, ale zwykle zapewniają one ochronę przez kilka miesięcy.

Skuteczność obroży przeciwkleszczowej zależy od:

• prawidłowego dopasowania obroży (właściwy rozmiar i typ zastosowanego środka),
• stałego noszenia – nie wystarczy zakładanie jej tylko na spacery czy wypad do lasu,
• regularnej kontroli stanu obroży – jak wszystko może ona ulec uszkodzeniu czy zwyczajnie bardzo mocno się zabrudzić, co nie sprzyja jej działaniu.

Preparaty typu spot-on (krople na skórę)

Preparaty na kleszcze typu spot-on aplikowane są bezpośrednio na skórę, najczęściej pomiędzy łopatkami. Ich substancja czynna rozprowadza się po powierzchni ciała wraz z warstwą lipidową naskórka.

Zazwyczaj wymagają powtarzania aplikacji co 3–4 tygodnie, zależy to jednak zarówno od preparatu, jak i od trybu życia zwierzaka. Jeśli Twój podopieczny lubi pływać lub wymaga częstych kąpieli, okres ochronny może być krótszy, od zakładanego przez producenta. 

Tabletki doustne

Choć doustne preparaty przeciw kleszczom wciąż najczęściej stosowane są u psów, to obecnie bez większych problemów dostać można i te przygotowane z myślą o kotach.

Substancja czynna działa tutaj ogólnoustrojowo, a kleszcz ginie po rozpoczęciu żerowania. Jeśli więc znajdziesz na skórze pupila martwego już kleszcza nie oznacza to, że wybrany środek nie jest skuteczny.

Czas ochrony zależy od konkretnego produktu i wynosi zwykle od 4 do 12 tygodni. Właściwa dawka dla doustnych preparatów przeciwko kleszczom określana jest w oparciu o wagę zwierzęcia. Informacje na ten  temat powinny znajdować się na opakowaniu lub ulotce dołączonej do preparatu, ale jeśli nie masz pewności, czy dana dawka będzie odpowiednia – zawsze najlepiej zapytać o to lekarza weterynarii.

Spraye i preparaty doraźne

Przed wyjazdem w teren o wysokim zagrożeniu (jak gęsty las czy tereny podmokłe) można dodatkowo zaopatrzyć się w preparat uzupełniający codzienny sposób ochrony zwierzęcia przed kleszczami, np. spray.

Jeśli zdecydujesz się na zastosowanie preparatu w sprayu, pamiętaj, że:

• wymagają bardzo dokładnej aplikacji na całe ciało,
• ma stosunkowo krótki okres ochrony przed pasożytami, który skraca się w razie kontaktu skóry/sierści zwierzęcia z wodą (np. podczas pływania czy gdy Twój pupil zmoknie),
• nie wszystkie preparaty dostępne bez recepty mają potwierdzoną skuteczność porównywalną z lekami weterynaryjnymi, dlatego ich wybór zawsze warto skonsultować ze specjalistą.

Czy preparaty na kleszcze odstraszają czy zabijają pasożyta?

To chyba jedno z najczęstszych pytań z zakresu profilaktyki, które słyszymy od opiekunów. I chociaż odpowiedź “tak” na pytanie wielokrotnego wyboru brzmi dziwnie – w tym wypadku jest bardzo poprawna! 
Dlaczego? Ponieważ nie wszystkie preparaty działają w ten sam sposób.

Część z nich zawiera substancję czynną, która wykazuje działanie bójcze. Oznacza to, że kleszcz musi rozpocząć żerowanie, aby zginąć, a my możemy co jakiś czas znaleźć martwego pasożyta.
Na rynku dostępne są również preparaty mające działanie odstraszające. To tak zwane repelenty, które ograniczają ryzyko wkłucia.
Dodatkowo niektóre preparaty zawierają więcej, niż jedną substancję czynną, co pozwala im łączyć oba te sposoby działania. 

W kontekście chorób odkleszczowych istotniejszy od sposobu działania preparatu jest tempo, w jakim “reaguje” – im szybciej pasożyt ginie, tym mniejsze ryzyko transmisji patogenów. Czas potrzebny do przeniesienia drobnoustrojów zależny jest od ich rodzaju, jednak wiele z nich potrzebuje tylko kilku godzin. Dobrze dobrany preparat przeciwko kleszczom musi to uwzględniać.

JAK WYBRAĆ PREPARAT NA KLESZCZE DLA PSA?

Dobierając preparat na kleszcze dla psa zawsze powinniśmy kierować się indywidualnymi potrzebami naszego podopiecznego.

Najbardziej kluczowe z czynników, które powinniśmy uwzględnić, to:

• wiek
• stan zdrowia
• przyjmowane leki (również te “chwilowe”!)
• masę ciała
• styl życia psa (miejski kanapowiec a może władca lokalnej łąki przy lesie?)
• możliwość regularnego podawania preparatu
• tolerancję na daną formę (in. nośnik substancji – tabletka, krople, obroża)

Każdy z wymienionych czynników może samodzielnie lub w połączeniu z innym wpływać na zwiększenie konieczności przeprowadzenia dokładniejszej analizy składu preparatu. Np. im pies jest starszy czy jego stan zdrowia mniej idealny – tym lepszym pomysłem będzie zapytanie o poradę lekarza weterynarii. Może on zarówno zalecić jak i wykluczyć określoną grupę lub grupy substancji czynnych, ze względu na ich skuteczność, długość działania czy profil bezpieczeństwa.

JAK WYBRAĆ PREPARAT NA KLESZCZE DLA KOTA?

W przypadku kotów wybór wymaga szczególnej ostrożności – gama dostępnych na rynku preparatów dla kotów nie jest zbyt szeroka, przez co dość często opiekuni decydują się na podanie środka przeznaczonego dla psów. 
NIE RÓB TEGO POD ŻADNYM POZOREM!
Niektóre z zawartych w przeciwkleszczowych preparatach dla psów substancji mogą być dla kota toksyczne, np. stosunkowo popularna permetryna, która może spowodować ciężkie zatrucie.

Najczęściej wybierane formy ochrony przeciwkleszczowej kota to:

• preparaty typu spot-on (zwykle najłatwiejsze do zaaplikowania),
• wybrane obroże dopuszczone do stosowania u tego gatunku,
• niektóre preparaty doustne, jeżeli zostały zarejestrowane jako odpowiednie dla kotów.

Dobór środka zawsze powinien uwzględniać nie tylko masę ciała oraz ogólny stan zdrowia zwierzęcia, ale również jego charakter. W przypadku kotów wychodzących największych problemy przysporzyć mogą obroże przeciwkleszczowe. Jeżeli Twój kot lubi buszować po drzewach czy też między krzewami, obroża może zaczepiać się o gałęzie, stwarzając zagrożenie podduszenia pupila.

Czy olejki eteryczne to skuteczne preparaty przeciwkleszczowe?

Na rynku dostępne jest wiele preparatów opartych na olejkach eterycznych i ekstraktach roślinnych. Często reklamowane są jako “naturalne zamienniki” dla tradycyjnych środków ochrony psów i kotów przed kleszczami. Niestety wbrew tym zapewnieniom ich skuteczność w zapobieganiu chorobom odkleszczowym jest ograniczona i trudna do porównania z lekami weterynaryjnymi.

W przypadku zwierząt regularnie przebywających w terenach zielonych stosowanie wyłącznie tzw. preparatów naturalnych nie zapewni Twojemu podopiecznemu wystarczającej ochrony.

Czy sam preparat na kleszcze wystarczy?

Nawet najlepiej dobrany preparat nie daje stuprocentowej gwarancji ochrony.
Regularne przeglądanie sierści po spacerach oraz szybkie usuwanie kleszczy pozostają ważnym elementem profilaktyki. W rejonach o wysokim ryzyku zachorowań lekarz może również zaproponować dodatkowe działania ochronne.

Skuteczna profilaktyka przeciwkleszczowa to połączenie:

• odpowiednio dobranego preparatu,
• systematyczności,
• uważnej obserwacji zwierzęcia i jego zachowania oraz samopoczucia,
• konsultacji z lekarzem weterynarii w przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości lub niepokojących objawów.

Kleszcze to nie tylko “sezonowa uciążliwość”, ale przede wszystkim realne zagrożenie dla zdrowia Twojego zwierzaka. Wybierając preparat antykleszczowy podejmujesz bardzo ważną dla Twojego pupila decyzję – dlatego jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości, czy Twój zwierzak jest chroniony najlepiej, jak to możliwe, koniecznie zapytaj o radę lekarza.

Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjny. Jeśli masz pytania lub wątpliwości dotyczące zdrowia Twojego pupila – koniecznie skontaktuj się z lekarzem weterynarii.